ANTHROPOCENE จะอยู่กับเราไปชั่วชีวิต

 

1_mvsiiURi-ilFL-gYS9rvNg

 

ในยุคสมัยนี้ มีศัพท์หนึ่งคำที่มนุษย์ควรรู้ เพราะคำนี้จะอยู่กับเราไปชั่วชีวิต

คือคำว่า Anthropocene

ศัพท์ธรณีวิทยาคำนี้ เพิ่งเกิดขึ้นไม่กี่ปี เป็นคำที่ใช้เรียกยุคธรณีวิทยา ระยะช่วงเวลาไม่นานมานี้

ที่การดำรงอยู่และพฤติกรรมของมนุษย์ ทำให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศของโลกอย่างมีนัยสำคัญ

ผู้เป็นคนริเริ่มศัพท์คำนี้เป็นคนแรกคือ พอล ครูตเซน นักฟิสิกส์เคมีชาวเนเธอร์แลนด์

ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี จากการค้นพบผลกระทบของสารประกอบที่ทำลายโอโซนในชั้นบรรยากาศ และเป็นผู้เชี่ยวชาญปัญหาโลกร้อนคนสำคัญ

ระหว่างการนำเสนองานทางวิชาการครั้งหนึ่งในปีค.ศ. 2000 ที่พอล ครูตเซน เข้าร่วมประชุมด้วย

และมีคนบรรยายเกี่ยวกับมนุษย์ปัจจุบันและยุค Holocene

(ยุคทางธรณีวิทยาล่าสุด เกิดขึ้นเมื่อประมาณหนึ่งหมื่นปี หลังจากยุคน้ำแข็งละลาย)

“ตอนนั้นผมคิดว่ามันผิดแล้วที่เรายังใช้คำว่า Holocene  เพราะปัจจุบันโลกเปลี่ยนไปมากแล้ว

มนุษย์มีส่วนในการทิ้งร่องรอยไว้มากมาย และผมคิดถึงคำนี้ขึ้นมา Anthropocene”

คำนี้มาจากคำสองคำคือ Anthropo   มีความหมายว่า มนุษย์  cene มีความหมายว่า ใหม่

 

ยุคสมัยที่มนุษย์ครองโลกเมื่อหมื่นปีที่ผ่านมา ยังไม่ได้ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ

จนกระทั่งเมื่อมนุษย์เริ่มทำลายสิ่งแวดล้อมมากขึ้นในช่วงเวลาไม่นาน

โดยนักวิทยาศาสตร์มีแนวคิดต่างกัน บางคนเชื่อว่า

เริ่มจากการผลิตเครื่องจักรไอน้ำได้สำเร็จ ในศตวรรษที่ 18

บางคนเชื่อว่าเกิดการขุดค้นน้ำมันขึ้นมาใช้ ปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

และก๊าซเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศมากขึ้น

 

แต่ปรากฎการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์เห็นพ้องต้องกันว่าเป็นจุดเริ่มต้นของยุค Anthropocene

คือ การทดลองระเบิดนิวเคลียร์ครั้งแรกของโลกโดยกองทัพสหรัฐอเมริกา

ที่เรียกว่า The Trinity test อันเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Manhattan

หรือโครงการทดลองระเบิดนิวเคลียร์ในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง

เมื่อเวลา 05.29 น.วันที่ 16 กรกกฏาคม 1945 ที่ทะเลทรายในรัฐนิวเม็กซิโก

 

ความร้อนและความรุนแรงจากการทดลองระเบิดนิวเคลียร์ครั้งนั้น ได้ทิ้งร่องรอยบนชั้นหิน ชั้นดิน

ชั้นบรรยากาศอย่างชัดเจน และเกิดขึ้นจากฝีมือมนุษย์ล้วน ๆ ไม่ใช่จากธรรมชาติ

จากนั้นยุคสมัยที่มนุษย์ทำลายสิ่งแวดล้อมก็เกิดขึ้นอย่างรุนแรงและต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

อาทิปัญหาการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่ชั้นบรรยากาศ ปัญหาการทำลายป่า

การปล่อยมลพิษลงสู่ผืนดิน ทะเล และมหาสมุทร

และสำคัญคือ ปัญหาการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตครั้งใหญ่ ที่เรียกกันว่า การสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ 6  กล่าวคือ

การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตในโลกเกิดขึ้นมาแล้วห้าครั้ง ครั้งแรกเมื่อประมาณ 450 ล้านปี

และครั้งที่ห้าเมื่อ 65 ล้านปีก่อนในยุคไดโนเสาร์ครองโลก ซึ่งทั้งหมดเป็นเรื่องของธรรมชาติ

แต่ปัจจุบันโลกกำลังก้าวสู่การสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่หก สาเหตุหลักไม่ได้มาจากธรรมชาติ

แต่มาจากน้ำมือของมนุษย์เป็นส่วนใหญ่

 

ที่น่าตกใจคือ การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตครั้งนี้ มีอัตราการทำลายล้างสูงมากกว่าในอดีตถึงหนึ่งพันเท่า

สาเหตุมาจากคือการไล่ล่าของมนุษย์ การทำลายป่า ปัญหาโลกร้อนและปัญหามลพิษ

โลกของเรากำลังก้าวสู่ยุคการทำลายล้าง

ที่จะทำให้สิ่งมีชีวิตทั้งสัตว์และพืช อย่างน้อย 3 ใน 4 ที่มีอยู่ทั้งหมด

ต้องสูญพันธุ์และหายไปจากโลกใบนี้

 

อีกด้านหนึ่ง วิคเตอร์ เวสโคโว นักสำรวจชาวอเมริกัน ทำลายสถิติโลกด้วยการใช้เรือสำรวจดำดิ่งเกือบ 11 กม.

หรือความลึก 10,927 เมตร ไปยังร่องลึกก้นสมุทรมาเรียนา ในมหาสมุทรแปซิฟิกที่ไม่มีมนุษย์ลงไปลึกขนาดนี้ได้

ในระดับความลึกขนาดนั้น ปราศจากแสง เขาได้ค้นพบสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลลึกใหม่ ๆ หลายชนิด

แต่ในความมืดมิดของใต้พื้นมหาสมุทรที่ลึกที่สุด

เขายังได้พบถุงพลาสติกและซองลูกอมด้วย

นั่นหมายความว่า ท้องทะเล ท้องมหาสมุทรทั่วโลก ไม่มีพื้นที่ใดรอดพ้นจากขยะพลาสติก

หรืออาจจะเรียกได้ว่า ทั่วทุกพื้นที่บนโลกใบนี้ แทบจะไม่มีที่ใดที่ปลอดจากกิจกรรมของมนุษย์เลย

 

แต่หลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงถึงสัญลักษณ์อันโดดเด่นของยุคสมัยทางธรณีวิทยา Anthropocene

คือไก่ที่เรากินเป็นประจำนั่นเอง

ไก่บ้านเหล่านี้มีต้นกำเนิดมาจากไก่ป่าบ้านเราในแถบเอเชียอาคเนย์

และมนุษย์นำมาเลี้ยงจนกลายเป็นอุตสาหกรรมอาหารขนาดยักษ์กระจายไปทั่วโลก

ทุกวันนี้ไก่จึงกลายเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังจำนวนมากที่สุดในโลก

คือมีไก่ปีละกว่า 60,000 ล้านตัวให้มนุษย์ได้บริโภค

การปรับปรุงสายพันธุ์ทำให้ไก่หิวเร็ว ต้องกินอาหารมาก ทำให้ตัวใหญ่ ได้เนื้อปริมาณมากในเวลาสั้น

มีรูปร่างผิดกับไก่ตามธรรมชาติ จึงเป็นหลักฐานชัดเจนที่แสดงถึงสิ่งที่มนุษย์กระทำในยุคสมัยนี้

และกระดูกไก่จำนวนมหาศาลจะกลายเป็นฟอสซิลปรากฎร่องรอยทางธรณีวิทยาบนโลกนี้

ได้ชัดเจนที่สุดในยุคสมัยนี้

เห็นด้วยไหม หากจะบอกว่า Anthropocene ควรจะมีโลโก้เป็นรูป ไก่

ส่วนจะเป็นไก่ยี่ห้ออะไร คงไม่ต้องจารึกไว้นะครับ 555

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: