24 มิถุนายน 2475 ยุทธการพลิกแผ่นดินสยาม

  “คืนนั้นผมเข้านอนปรกติ ถึงเวลาเขามาปลุก บอกว่า ไปกันเถอะ แล้วต่างคนต่างแยกย้ายไปตามจุดนัดหมายตัวเอง ทุกหมู่เหล่ามีชาวบ้านอย่างเราไปอยู่ด้วย ถนนราชดำเนินตอนนั้นเงียบมาก พี่ชายบอกว่า เดี๋ยวมีคนเอาปืนมาให้ ผมคิดอย่าเดียวว่า ตั้งใจมาทำงานให้สำเร็จ เขาสู้ก็สู้กับเขา ตายก็ตาย…” กระจ่าง ตุลารักษ์ คณะราษฎรคนสุดท้าย ผู้อยู่ในเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครอง หวนรำลึกเหตุการณ์ในเช้าวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ระหว่างให้สัมภาษณ์นิตยสาร สารคดี เมื่อสิบกว่าปี ก่อนเสียชีวิตไม่นาน หากเชื่อว่าเส้นทางแห่งการเปลี่ยนแปลงใดๆ ในโลกมักเกิดจากคนเพียงไม่กี่คนและส่วนใหญ่จะถูกต่อต้าน การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 ของสยามก็อยู่ในข่ายนี้เช่นกัน การวางแผนให้เกิดซึ่งการเปลี่ยนแปลงนั้นจึงเป็นหัวใจสำคัญที่สุด เป็นที่ยอมรับกันว่า การปฏิวัติในวันที่ 24 มิถุนายน 2475 สำเร็จลงได้ ก็เพราะมีการวางแผนอย่างรอบคอบ ทั้งๆ ที่ในเวลานั้นคณะราษฎรแทบจะไม่มีกำลังในมือ ผู้ร่วมก่อการมีเพียง 115 คน แต่สามารถยึดอำนาจได้สำเร็จโดยไม่มีการนองเลือด