Month: March 2020

ชุมชนพึ่งตนเอง ทางรอดหลัง Covid

  ภาคอีสานวันนี้ นอกจากต้องสู้กับโรคระบาด Covid-19 แล้ว ปัญหาภัยแล้งดูจะหนักหนาแสนสาหัสจริง ๆ ในขณะเดียวกัน หลายคนเริ่มออกมาทำนายว่า หลังจากวิกฤติการณ์โรคระบาดครั้งนี้ผ่านพ้นไป การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตครั้งใหญ่ในสังคมอาจจะเกิดขึ้น ชีวิตในเมืองใหญ่ ที่มีผู้คนหนาแน่น มีสิ่งอำนวยความสะดวกพร้อมสรรพ อาจจะไม่ใช่คำตอบสำหรับความสุขอันยั่งยืนอีกต่อไป แต่ชุมชนในท้องถิ่นที่สามารถพึ่งตนเองได้จริงจัง ผลิตอาหารเอง อากาศดี สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีได้สะดวก มีป่าและมีแหล่งน้ำเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ  อาจคือคำตอบของผู้คนในสังคมยุคใหม่ บางทีชุมชนตำบลหนองบัวสะอาด อำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา อาจตอบโจทย์อะไรบางอย่าง

การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ เมื่อธรรมชาติไม่อาจเยียวยาตัวเองได้อีก

เมื่อโลกถึงคราวต้องเผชิญกับปัญหาใหญ่ คำถามคือ แล้วปัญหาที่ว่าคืออะไร? ด้วยเพราะขณะนี้ ทุกปัญหาล้วนใหญ่ไปเสียหมด ไม่ว่าจะเป็นโรคระบาด ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ปัญหาภัยแล้ง น้ำท่วม ไฟป่า สารพัดปัญหาที่หากสืบสาวราวเรื่องไปนั้น หลายคำตอบอาจอนุมานได้ว่า เกิดจากความผิดปกติของธรรมชาติซึ่งเกี่ยวพันกันหมด กระทั่งผีเสื้อกระพือปีกอาจสั่นสะเทือนถึงดวงดาว วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ สื่อมวลชน นักเขียนสารคดีผู้คลุกคลีตีโมงอยู่กับงานด้านสิ่งแวดล้อมมาหลายสิบปี ชวนสำรวจสถานการณ์ปัญหาโลกร้อนและสิ่งแวดล้อม ในเวทีพัฒนาศักยภาพผู้นำ: ผู้นำร่วมสร้างสุข (Leadership for Collective Happiness – LCH) โมดูล 1 ปัญญาโลก ปัญญาชีวิต ซึ่งจัดขึ้นวันที่ 8-10 กุมภาพันธ์ 2563 ณ ศูนย์ฝึกอบรมงานอภิบาล ‘บ้านผู้หว่าน’ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

หมอกควันพิษภาคเหนือ ความสิ้นหวังเป็นแบบนี้เอง

    ขณะที่รัฐบาลหายใจเข้าออกเป็นการแก้ไขสถานการณ์ปัญหาโรค Covid-19 ปัญหาหมอกควันพิษทางภาคเหนืออาจจะร้ายแรงกว่า แต่แทบจะไม่มีใครสนใจ สถานการณ์หมอกควันพิษในจังหวัดเชียงใหม่ ได้ติดอันดับหนึ่งของโลกมาหลายวันแล้ว   ดัชนีชี้วัดคุณภาพอากาศเชียงใหม่ในบางแห่งอากาศทะลุ 1,000 ไปแล้ว บางพื้นที่ในจังหวัด ค่า PM 2.5 สูงทะลุ 500 จุด มากกว่าระดับปรกติถึง 100 เท่า อย่าประมาทว่ามหาไฟป่าที่เกิดในประเทศออสเตรเลียจะไม่เกิดในเมืองไทย

บุญผ่อง สิริเวชชะพันธ์ “ หนี้ที่ใช้คืนไม่หมด”

  เมื่อประมาณสิบกว่าปีก่อน คอหนังจำนวนมากคงเคยผ่านสายตา Schindler’s List ภาพยนตร์ออสการ์ยอดเยี่ยมประจำปี ๑๙๙๓ โดยผู้กำกับการแสดงชื่อดัง สตีเวน สปีลเบิร์ก สร้างจากเรื่องจริงสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อทหารเยอรมนีได้สร้างค่ายกักกันชาวยิวเพื่อฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวให้หมดสิ้น แต่นักธุรกิจนามชิลเดอร์ ผู้มีสายสัมพันธ์ที่ดีกับนายทหารนาซี ทนเห็นการสังหารหมู่อย่างโหดเหี้ยมไม่ไหว จึงได้เป็นผู้ช่วยชีวิตชาวยิวอย่างลับ ๆให้รอดจากการถูกแก๊สรมควันตายเป็นจำนวนหลายพันคน บ้านเราเองก็มีวีรบุรุษนิรนามในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ผู้ช่วยชีวิตเชลยศึกให้รอดพ้นจากการทำร้ายของทหารญี่ปุ่น ในการก่อสร้างทางรถไฟข้ามสะพานข้ามแม่น้ำแคว จังหวัดกาญจนบุรี แต่ไม่ค่อยมีใครเปิดเผยเรื่องราวของเขาให้สังคมได้รับรู้ คือผู้ชายชื่อบุญผ่อง สิริเวชชะพันธ์

หลังโรคระบาดจากไป จะเห็นอะไร

  “ผู้ที่จะอยู่รอดได้ไม่ใช่ผู้ที่แข็งแกร่ง        หรือฉลาดที่สุด แต่คือผู้ที่ปรับตัวตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้ดีที่สุดต่างหาก” Charles Darwin   แทบไม่น่าเชื่อว่า เชื้อ Corona virus ที่ก่อตัวอย่างเงียบ ๆ เมื่อปลายปีก่อน ใช้เวลาแค่สามเดือน ขยายตัวลุกลามใหญ่โตอย่างรวดเร็ว จากเมืองอู่ฮั่นในประเทศจีน กระจายไปเอเชีย ยุโรป อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ แอฟริกา ออสเตรเลีย ไปทั่วโลก สร้างความปั่นป่วนให้กับโลกมนุษย์ครั้งร้ายแรงที่สุด นับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สองเมื่อเจ็ดสิบปีก่อนเป็นต้นมา

ความนิ่งสยบความเคลื่อนไหว

      บ่ายวันหนึ่งในอุทยานแห่งชาติกุยบุรี  ขณะที่ผู้เขียนกำลังเสร็จจากการถ่ายช้างป่าที่ลงมาเล่นน้ำในป่าลึกแห่งนี้ พลันสายตาเหลือบไปเห็นงูเขียวตัวหนึ่งเลื้อยอย่างว่องไวพุ่งออกจากท่อนไม้เก่าที่อยู่ใกล้ ๆ เราสะดุ้งตัวฉากหลบออกด้วยสัญชาติญาณ มันเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วไปรอบ ๆ ท่อนไม้ มุดเข้ามุดออกในโพรงด้านในหลายรอบ ราวกับค้นหาอะไรบางอย่าง เราเริ่มสนใจว่าอะไรทำให้งูตัวนี้ปราดเปรียวตลอดเวลา  แบบไม่หยุดนิ่งเลย

ทำไมไม่มีไฟป่าภาคเหนือ(บางแห่ง)

ข่าวโรคระบาด Covid-19 ได้แย่งชิงพื้นที่ข่าวติดต่อกันหลายเดือนแล้ว และไม่มีทีท่าว่าจะเห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์เลย ในขณะที่ภาคเหนือของประเทศ ปัญหาหมอกควันพิษและไฟป่าที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี ก็ไม่ได้ลดลงนับตั้งแต่ปลายปีที่ผ่านมา แต่ไม่ค่อยเป็นข่าว

Covid-19  เมื่อธรรมชาติสอนบทเรียนให้มนุษย์

    โรคทางเดินหายใจโควิด-19 จากไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ น่าจะเป็นโรคระบาดร้ายแรงในรอบหลายสิบปีที่ผู้คนหวาดกลัวมากที่สุด เพราะติดต่อกันง่ายเหลือเกิน ผู้ป่วยโรคโควิด-19 ขณะนี้ทั่วโลกมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 13,000 คน และมีผู้ติดเชื้อสามแสนกว่าคนแล้วในระยะเวลาเพียงสองเดือนกว่า ขณะที่ผู้คนทั่วโลกกำลังตื่นตระหนก เศรษฐกิจกำลังชะลอตัว แต่อีกด้านหนึ่ง มีเรื่องราวดี ๆ เกิดขึ้นอย่างเหลือเชื่อ การมาของเชื้อไวรัสนี้ ได้ช่วยชะลอสถานการณ์โลกร้อนได้อย่างชะงัด

หนีCovid-19 มาปลูกผักในชนบท

    ภาพซ้ายคือ น้องเมย์ อดีตบัณฑิตคอมพิวเตอร์ ภาพขวาคือ น้องไฟท์ อดีตบัณฑิตวิศวกร ทั้งคู่เป็นนักศึกษารุ่นใหม่ ไปเล่าเรียนในเมืองใหญ่ เมื่อสำเร็จการศึกษา ทำงานในเมืองได้สักพัก ก็ตัดสินใจกลับมาทำเกษตรที่บ้านเกิดในตำบลวังตะกอ อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร