ภัยแล้งกับผู้ใช้น้ำตัวจริง

750x422_834873_1557573948

อาทิตย์ที่ผ่านมาผู้เขียนเดินทางมาจังหวัดเชียงใหม่

พรรคพวกที่เป็นเกษตรกรเล่าว่า ช่วงนี้เป็นหน้าฝนแท้ ๆ ปกติฝนจะตกหนักบ่อย ๆ

แต่ปีนี้ฝนตกไม่นานแล้วทิ้งช่วงไปเลย

ยิ่งแถวตัวเมืองเชียงใหม่ เมฆฝนสีดำปกคลุมบ่อย ๆ แต่แทบจะไม่มีฝนตกลงมา

ชาวบ้านเริ่มกักตุนเก็บน้ำไว้ใช้ เพราะคาดว่า พอพ้นหน้าฝนไปจนช่วงปลายปีต่อถึงหน้าร้อนปีหน้า

ความแห้งแล้งจะสาหัสมากจริง ๆ

สงครามแย่งชิงน้ำในหลายพื้นที่ได้เกิดขึ้นแล้ว

 

ตอนนี้บางพื้นที่ในอำเภอเชียงดาว ต้นน้ำแม่น้ำปิงแท้ ๆ

แต่เกิดความขัดแย้งการแย่งน้ำกันระหว่างรีสอร์ตบนที่สูงกับชาวไร่ชาวนาบนที่ราบ

เนื่องจากฝนทิ้งช่วงนาน

ชาวนาพื้นราบกล่าวหาว่า เจ้าของรีสอร์ทบนที่สูงกักเก็บน้ำในลำธารไว้ใช้ไม่ยอมปล่อยน้ำให้ไหลลงมา

ทำให้คนด้านล่างเดือดร้อนในการทำนา ต้นข้าวเริ่มยืนเฉา

 

ชาวนาในอำเภอไชยปราการ ทะเลาะกับเจ้าของสวนส้ม

ที่กักน้ำในลำเหมืองฝายไว้ใช้รดน้ำในสวนส้มแปลงขนาดใหญ่ ไม่ยอมปล่อยน้ำออกมา

ทำให้ชาวนาใกล้เคียงไม่มีน้ำเข้านา

 

ขณะที่ชลประทานจังหวัด ลำพูนเผยปีนี้น้ำน้อย

เตือนเกษตรกรให้กักเก็บน้ำโดยใช้น้ำจากน้ำฝนเพื่อการเกษตรให้มาก

ฝนทิ้งช่วงอย่างน้อยสองเดือน ภัยแล้งมาเยือนแน่นอน

จะส่งผลกระทบต่อการใช้น้ำของภาคการเกษตรเป็นอย่างมาก

สงครามแย่งชิงน้ำ ทำให้คนที่เคยเป็นมิตรกัน เริ่มทะเลาะกันแล้ว

เมื่อต่างฝ่ายต่างกักตุนน้ำกันไว้ใช้

 

กรมอุตุนิยมวิทยา ระบุว่า ในช่วงเดือนกรกฎาคม จะเป็นช่วงที่ประเทศไทยตอนบนมีฝนน้อย

แม้ว่าจะมีฝนบ้างในพื้นที่ แต่โดยรวมมีปริมาณและการกระจายน้อย

อันมีสาเหตุมาจาก ปรากฏการณ์เอลนีโญกำลังอ่อน

ส่งผลให้อุณหภูมิผิวน้ำทะเลสูงขึ้นบริเวณมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตร

ต่อเนื่องไปจนถึงเดือนสิงหาคม 2562

นั่นหมายความว่า ความแห้งแล้งจากฝนแล้งอาจต่อเนื่องไปจนถึงเดือนสิงหาคม กันยายน

 

เอลนีโญ เป็นรูปแบบสภาพอากาศที่เกิดขึ้นตลอดมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน

โดยเกิดขึ้นเฉลี่ยทุกห้าปี ลักษณะของเอลนีโญ คือ

เกิดการเปลี่ยนแปลงในอุณหภูมิผิวน้ำทะเลของมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันออก โดยอุ่นขึ้น

และก่อให้เกิดสภาพอากาศเลวร้าย อย่างเช่น อุทกภัย ภัยแล้ง

 

ภาคเหนือมีฝนเหลือน้อยจนแทบทำเกษตรไม่ได้

แต่ภาคอีสาน ปรากฏว่าแหล่งน้ำหลายแห่งอยู่ในสภาพแห้งจนเกือบหมด

ที่จังหวัดขอนแก่น อ่างเก็บน้ำแก่งละว้า อ.บ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น

ซึ่งเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ที่สุดของจังหวัดขอนแก่น เนื้อที่ประมาณ 17,000 ไร่

ขณะนี้มีน้ำในอ่างได้แห้งขอด มองเห็นแต่พื้นดิน

ภาพที่เห็นคือ มีฝูงวัวควายลงไปกินหญ้าแทนเรือจับปลา

ขณะที่ต้นข้าวบนที่นาจำนวนหลายพันไร่ กำลังแห้งตาย

 

จังหวัดนครราชสีมาก็อยู่ในภาวะฝนทิ้งช่วง

ปริมาณน้ำภายในเขื่อนกักเก็บน้ำอำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

 

พบว่าน้ำแห้งขอด ไม่มีน้ำเติมเข้าเขื่อน จนล่าสุด ปริมาณน้ำภายในเขื่อนพิมายเหลือไม่ถึง 10 % ของความจุ

ชาวบ้านสามารถจูงวัวควายเดินข้ามไปมาได้

ต้นข้าวของชาวนาหลายร้อยครอบครัวกว่าสองหมื่นไร่ด้านล่าง ที่เคยได้รับน้ำจากอ่างเก็บน้ำแห่งนี้

กำลังรอหายนะยืนเฉาเหี่ยวตาย

 

อีสานกำลังจะประสบปัญหาน้ำแห้งแล้งที่สุดในรอบ 50 ปี

ไม่ใช่เฉพาะที่เมืองไทยจะประสบความแห้งแล้ง

หลายประเทศในเอเชีย อาทิ อินเดีย ปากีสถาน พม่า ก็ประสบปัญหาเดียวกัน

อาจมีสมมุติฐานมาจาก ปัญหาโลกร้อน หรือการเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศที่ไม่มีใครทำนายได้

ทำให้เกิดปรากฎการณ์ความชื้นจากขั้วโลกเหนือไม่ลงมาด้านล่าง

ทำให้มวลอากาศเย็นไม่ไหลลงมาที่ประเทศจีน

จากนี้เป็นต้นไป การแจ้งเตือนให้ประชาชนรับทราบถึงภัยแล้งจึงเป็นเรื่องเร่งด่วนมาก

โดยเฉพาะเรื่องการประหยัดน้ำ ของผู้ใช้น้ำทุกฝ่าย โดยเฉพาะคนในเมือง

 

ตัวเลขนี้อาจจะทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง ได้ตระหนักถึงอะไรบางอย่าง

ว่าใครคือผู้ใช้น้ำ

สมมุติว่าน้ำถูกปล่อยจากเขื่อนขนาดใหญ่100 ลิตร

48 ลิตร    ไปทำน้ำประปาให้คนในกรุงเทพมหานคร ในกทม.และอีก 22 จังหวัด

เพื่อใช้ในภาคครัวเรือนธุรกิจอุตสาหกรรม

12 ลิตร    ใช้ในการไล่น้ำเค็มและไล่น้ำเสียเพื่ออุตสาหกรรมการทำน้ำประปา

16 ลิตร    ใช้เพื่อปลูกพืชไร่และสวนผลไม้

24  ลิตร    ใช้ในการปลูกข้าว

น้ำเกือบร้อยละ 60 ใช้สำหรับคนเมืองและอุตสาหกรรม

แต่ทุกปีพอเกิดภัยแล้ง  รัฐบาลทุกยุคมักจะออกประกาศให้ชาวไร่ ชาวนา เสียสละในการใช้น้ำ

และงดการปลูกพืชบางชนิดในบางช่วงฤดูกาล

แต่แทบจะไม่ได้ยินว่า รัฐบาลจะออกประกาศ เข้มงวดกับการใช้น้ำของชาวเมือง

ในฐานะผู้ใช้น้ำตัวจริง

 

 

drought800

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: